wiem o ciekawym wydarzeniu :::: 18.03.2002 ::::

Stowarzyszenie Czasu Kultury / Poznański Dom Tańca zaprasza: na koncert "Pieśni wielkopostne" 20 marca 2002 roku - środa - o godzinie 19.30 do Kościoła św. Wojciecha na Wzgórzu św. Wojciecha w Poznaniu wystąpi Zespół Śpiewaczy JARZĘBINA z Kocudzy, który zaprezentuje tradycyjne pieśni wielkopostne z Roztocza oraz Zespół Śpiewaczy z Poznania z pieśniami z Wielkopolski. Zespół Śpiewaczy JARZĘBINA powstał w 1990 roku przy Gminnym Ośrodku Kultury w Kocudzy, wsi położonej w powiecie janowskim na Roztoczu, jednym z najoryginalniejszych na Lubelszczyźnie regionie etnograficznym. Zespół jest wielopokoleniowy; przez JARZĘBINĘ przewinęło się ponad 60 osób, do dzisiaj 18 trwa dalej w śpiewaniu. Zespół należy do najbardziej aktywnych na ziemi janowskiej, uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami. Składa się z grupy śpiewaczej i obrzędowej. Prezentuje bogaty i zróżnicowany gatunkowo repertuar pieśni obrzędowych i powszechnych. Bezpośrednim źródłem repertuaru zespołu jest ustna tradycja ludowa, oparta głównie na przekazach rodzinnych a także różnego rodzaju śpiewniki, zarówno o charakterze religijnym (kantyczki - kolędy, pastorałki, pieśni adwentowe, wielkopostne i wielkanocne), jak i śpiewniki narodowe. Pieśni i dialogi wykonywane są częściowo zachowaną kocudzką gwarą, śpiewane pełnym głosem, zwykle jednogłosowo. Na szczególną uwagę zasługują unikalne pieśni pogrzebowe i wielkopostne, które w połączeniu z gwarą wyniosły JARZĘBINĘ do czołówki zespołów śpiewaczych. Niektóre pieśni nawiązują formą do psalmozjów i śpiewu kościoła wschodniego. Szczególne miejsce poświęcono na opracowanie i przygotowanie widowisk przypominających życie dawnej wsi zgodne z kalendarzem natury. Od początku istnienia Zespołu Śpiewaczego JARZĘBINA opiekunem i kierownikiem jest Irena Krawiec. W kościele św. Wojciecha JARZĘBINA wystąpi w składzie: Władysława Dycha, Bronisława Dyjach, Genowefa Góra, Lucyna Jargiło, Monika Jargiło, Beata Oleszek, Janina Oleszek, Irena Krawiec. W programie koncertu w dniu 20 marca znajdą się m.in. pieśni: "Zastanów się o człowiecze..." "Jezu nad słońce jaśniejszy..." "Płaczcie anieli..." "Lament serdeczny..." "Same się muszą..." "Już cię żegnam..." "Pamiętaj człowiecze..." Zespół Śpiewaczy z Poznania - w składzie Martyna Borowicz, Alina Gawle, Zofia Janiczek, Xenia Starzyńska, Agnieszka Walczak, Barbara Wilińska - wykona m.in. pieśni ze zbiorów Oskara Kolberga (pieśni z W. Ks. Poznańskiego, t. XII i XXIII): "A w niedziele po obiedzie..." "Raniusieńko w niedzielę..." "Za cóż mnie mój Jezu..." Ciał, ciało, coś działało..." *** Zespół Śpiewaczy JARZĘBINA z Kocudzy (pow. Janów Lubelski) należy do najbardziej znanych grup śpiewaczych Polski wschodniej. Założony przez Irenę Krawiec przy Gminnym Ośrodku Kultury w 1990 r. jest wyrazem nadal żywotnej kultury śpiewu w Lubelskiem. Repertuar tradycyjny, pamiętany jeszcze wśród starszego pokolenia, ożywiany jest przez "Jarzębinę" w pełnej krasie wykonawczej - oryginalnej gwarze, tempie, głośności, zdobnictwie. Grup śpiewaczych w Lubelskiem, zwłaszcza może w powiatach Janów Lubelski i Biłgoraj działa sporo. Trzeba też pamiętać, że we wschodniej Polsce śpiew grupowy kobiet jest czymś trwale istniejącym w tradycji, nie trzeba tam zakładania "zespołu", by śpiewać razem. "Jarzębinę" wyróżnia styczność ze współcześnie wykonywaną muzyką Średniowiecza. Uczestnictwo w Festiwalu Muzyki Dawnej w Jarosławiu i współpraca z muzykami z Teatru i Scholi w Węgajtach przyczyniły się do tego, że śpiewaczki z Kocudzy są w pełni świadome wartości swego regionalnego stylu śpiewu, dbają o ten styl, nie tracąc wiele ze swego stanu wyjściowego, zachowując swój rodowód estetyczny. W dawnych nagraniach terenowych (z lat 1950-55) śpiewaczki ludowe, także te z Kocudzy, nierzadko przyjmowały w śpiewie wobec ludzi "miastowych" mowę tych ostatnich, a nie ówcześnie jeszcze funkcjonującą gwarę "swoją", "prostą". Natomiast dzisiejsze śpiewaczki z "Jarzębiny" z przekonaniem zachowują lokalne kocudzkie cechy językowe, np. częste występowanie "e" w miejsce ogólnopolskiego "a", co np. w wyrazie "memo" zwraca uwagę. Zdecydowany tembr głosów można wiązać nie tylko z żywotnością tradycji śpiewaczych, ale też m.in. z brakiem organisty w Kocudzy, który moderowałby śpiew zbiorowy. Kobiety same prowadzą śpiew w kaplicy. Ta właściwość wykonawcza, tj. samodzielność śpiewu łączy "Jarzębinę" z tradycjami śpiewu wschodniosłowiańskiego. Wyższość sposobu wykonania nad zróżnicowaniem gatunków repertuaru sprawia, że zarówno pieśni religijne jak i świeckie wykonywane bywają z podobną dynamiką. Do pieśni świeckich należą weselne, liryczne, balladowe, polne i wiele innych o dawnych, czasem unikatowych w Polsce melodiach. W ciągu ostatnich 20 lat wiele grup śpiewaczych podjęło także inscenizowanie dawnych zwyczajów, obrzędów czy nawet dawnych zajęć w gospodarstwie, wszystko z dużą wiernością scenograficzną i rekwizytową. Również w tej dziedzinie JARZĘBINAzapisała się znacznymi osiągnięciami w postaci takich widowisk, jak: "Wesele Kocudzkie", "Prasowacki", "Miedlorki i pociorki", a zwłaszcza "Łostetni różeniec" (1995). Inscenizacje te zawierają także bogaty repertuar muzyczny, wykonywany często lepiej niż w samym śpiewie przed mikrofonem. JARZĘBINA należy do najbardziej aktywnych zespołów i obok przewodzenia śpiewowi we własnym środowisku bierze udział w wielu imprezach folklorystycznych, m.in. w Festiwalu Kapel i Śpiewaków w Kazimierzu nad Wisłą, w Sejmikach Wiejskich Zespołów Teatralnych w Tarnogrodzie (woj. lubelskie) i w licznych przeglądach tradycji muzycznych w Polsce, a ostatnio też zagranicą. Janowski Dom Kultury poświęca wiele uwagi zespołom ludowym, kapelom, instrumentalistom, śpiewaczkom. Wyrazem tego jest np. publikacja: Zbigniew Nita, Lidia Tryka Z Kolbergiem po Ziemi Janowskiej, Janów Lubelski 1995, zawierająca biogramy oraz historię działalności dziesiątków grup i solistów. Z wydawnictwie tym znajdujemy np. listy osób, które współtworzyły zespoły lub nadal w nich działają. W Kocudzy są to (w grupie śpiewaczej lub obrzędowej): Irena Krawiec, Władysława Dycha, Janina Oleszek, Beata Oleszek, Maria Bielak, Klementyna Bielak, Genowefa Bielecka, Bronisława Dyjach, Genowefa Góra, Lucyna Jargieło, Monika Jargieło, Bożena Sykuła, Agnieszka Małek, Aneta Kowalczyk, Grzegorz Rawski, Jan Zapora, Stanisław Smagała, Stanisław Głaz. Piotr Dahlig info: Stowarzyszenie Czasu Kultury ul. Fiolkowa 5+ 61-478 Poznań tel.: [+48 / 61] 830 28 63 tel./fax: [+48 / 61] 830 26 67 e-mail: obserwator@post.pl

www.etno.serpent.pl